Katarzynkowe wróżby dla kawalerów, andrzejkowe dla panien... Drukuj
23.11.2006.

                                M. E. Andriolli, W noc św. Andrzeja, zbiory Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie  

W noc świętej Katarzyny są pod poduszką dziewczyny”


„Na świętego Andrzeja błyska pannom nadzieja”


Męskie wróżby matrymonialne były mniej popularne od kobiecych i tradycja „katarzynek” zanikła na przełomie XIX i XX wieku, ale dawniej za jeden z najpewniejszych sposobów poznania przyszłości uważano sen. Aby zobaczyć we śnie swoją wybrankę chłopcy wkładali pod poduszkę jakąś część damskiej bielizny. Można też było włożyć pod poduszkę karteczki z imionami różnych dziewcząt. Po wyciągnięciu jednej karteczki było znane imię przyszłej żony.

Można było także poznać charakter przyszłej żony – w tym celu należało wsunąć pod poduszkę piórko i czekać na ukazanie się ptaka, który określi pannę młodą. Biała kura to panienka, czarna kura – wdowa, kura z kurczakami to wdowa z dziećmi, sowa – to mądra żona, gołębica – miła i łagodna, pawica – strojnisia, kaczka – gaduła, kukułka – zła matka, a kogut oznaczał starokawalerstwo.

Wróżbą, na wynik której czekano trochę dłużej, była wróżba z gałązek wiśni lub czereśni. Gałązki ścięte w „katarzynki” wstawiano do wody i na rozstrzygnięcie czekano do wigilii Bożego Narodzenia – jeśli gałązki zakwitły wróżyło to ślub w najbliższym roku.

„Andrzejki” wdług tradycji były świętem obchodzonym tylko przez panny - pierwsze udokumentowane wzmianki o wróżbach andrzejkowych pochodzą z roku 1557 - Marcin Bielski umieścił je w swojej sztuce teatralnej “Komedyja Justyna i Konstancyjej”.

Wróżb związanych z „andrzejkami” jest wiele, ale najpopularniejszą pozostaje lanie wosku. Roztopiony wosk leje się przez ucho od klucza na wodę. Z cienia woskowej figurki rzuconego na ścianę wróży się przyszłość, korzystając ze skojarzeń i wyobraźni (np.: mężczyzna lub serce – powodzenie w miłości, gwiazda – majątek i szczęśliwe życie, pierścionek – zaręczyny lub ślub).

Wróżba z butów mówi, która z panien wyjdzie pierwsza za mąż. Każda z dziewczyn zdejmuje but z lewej nogi i ustawia w rządku, zaczynając od najdalej wysuniętego rogu pokoju, a kończąc na drzwiach wejściowych. Właścicielka buta, który jako pierwszy dotknie progu, pierwsza zmieni stan cywilny.

Pierwszą literę imienia przyszłego męża można poznać przy pomocy szpilek rzuconych na czerwony obrus lub skórki z jabłka – jak najdłuższej obierki rzuconej przez lewe ramię.

Kobiety także wróżyły ze snu - dawniej na Podlasiu panny dla wzmocnienia wróżby cały dzień pościły bez kropelki wody, a wieczorem po zjedzeniu słonego śledzia kładły się spać z męskimi spodniami pod poduszką, by ujrzeć wybranka. 

Obecnie odbiega się od tradycji i „andrzejki” stały się świętem, w czasie którego wróżą sobie wszyscy, a przepowiednie traktowane są bardziej z przymrużeniem oka. Wróżb jest całe mnóstwo - nie sposób wspomnieć o wszystkich. Wystarczy kilka na początek, a cała reszta wieczoru zależy od inicjatywy i wyobraźni uczestników. 
 
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Laureat Ogólnopolskiego Konkursu Wzorowa Gmina

Biuletyn Informacji Publicznej

Cyfrowy Urząd

System Informacji Przestrzennej

Informacja Turystyczna

Mapa interaktywna
COKiS
Galeria

Wydarzenia kulturalne

Pytania do Burmistrza
eKartka 
wszystkie »»     

Pogoda Euro Horoskop
ciechanowiec.plciechanowiec.pl